Posted in LANG THANG DU KÝ, Đi và về

Lễ hội rước kiệu Bà, Bình Dương

le-ruoc-ba-thien-hau-b

Lễ hội rước kiệu Bà Thiên Hậu vừa diễn ra xong hôm qua. Giờ ngồi trong nhà nhưng tôi vẫn còn nghe dư âm của Lễ Hội từ những tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng chỏe đập phèng phèng ngoài đường vọng vào. Đây là năm đầu tiên tôi chính thức đi xem rước kiệu và bước vào bên trong Miếu Bà dù đã ở đây gần chục năm trời và Miếu Bà nằm ngay trên đường tôi đi làm hàng ngày.

Miếu Bà, gọi đầy đủ là Miếu Bà Thiên Hậu, tên chữ là Thiên Hậu Cung, do cộng động người Hoa sinh sống tại Bình Dương lập nên để thờ bà Thiên Hậu Thánh Mẫu. Theo văn tự ghi lại trong miếu, bà sinh vào thời Tống Kiến Long, là con thứ 6 của gia đình họ Lâm ở huyện Bồ Điền, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Tương truyền, khi mới lọt lòng bà đã toả ánh hào quang và hương thơm. Lớn lên Bà thường cưỡi thảm bay lượn trên biển, du ngoạn nhiều nơi, nghĩa hiệp, từ bi, hay cứu người độ thế. Đến đời Tống Ung Hy, Bà từ giã cõi trần và hiển linh. Đời Nguyên, Bà được phong là Thiên Phi, đến đời Thanh, vua Khang Hy gia phong làm Thiên Hậu và danh hiệu Thiên Hậu tồn tại cho đến nay.

Trong những năm Trung Quốc tao loạn, một số người Hoa vượt biển xuôi về phương Nam Việt Nam tìm đất sống. Cùng với chuyến hải trình đó, họ rước theo Bà Thiên Hậu để cầu mong Bà phù hộ độ trì cho họ vượt qua tai ương sóng gió. Sau khi đã an cư lạc nghiệp, họ cùng nhau lập miếu thờ cúng Bà để tỏ lòng tôn kính biết ơn.

Dư địa chí Bình Dương có ghi lại rằng “Không biết miếu bà Thiên Hậu được xây cất năm nào, chỉ biết lúc đầu ngôi miếu tọa lạc bên rạch Hương Chủ Hiếu. Đến năm 1923, sau khi ngôi miếu ấy bị hỏa hoạn thì bốn Bang người Hoa lớn nhất Bình Dương là Quảng Đông, Triều Châu, Phúc Kiến và Hẹ cùng chung sức tái tạo ngôi miếu mới tọa lạc ở số 4 Nguyễn Du, Tp Thủ Dầu Một ngày nay.”

le-ruoc-ba-thien-hau-5b

Hàng năm, lễ hội rước kiệu Bà được tổ chức rất trọng thể và mang đậm bản sắc cổ truyền của người Hoa, diễn ra trong 3 ngày 13-14-15 tháng Giêng. Phần Lễ được tổ chức riêng, từ đêm 14 và kết thúc với phần Hội vào chiều 15 bằng việc rước cộ (kiệu) Bà từ Miếu Bà tuần du qua một số trục đường chính quanh chợ Thủ Dầu Một và những khu vực có đông người Hoa sinh sống, sau đó trở về lại Miếu. Đi đầu đoàn rước là cờ phướn và tấm liễn ghi 4 chữ “Thiên Hậu xuất cung”, kế tiếp là kiệu Bà Thiên Hậu, sau đó là các đội lân sư rồng, xe hoa, và nhiều nhân vật hóa trang từ các tuồng tích của người Hoa…

Lễ hội rước Bà Thiên Hậu trở thành một trong những lễ hội đầu năm lớn nhất Bình Dương và thu hút rất đông dân địa phương và khách du lịch. Về ý nghĩa và giá trị văn hóa riêng của lễ hội này đối với vùng đất Đông Nam Bộ nói chung và Bình Dương nói riêng, nếu quan tâm, chúng ta có thể tra khảo để biết thêm rất nhiều chi tiết cụ thể trên các trang web. Ở đây, tôi chỉ thắc mắt chuyện tên gọi của lễ hội. Người dân Bình Dương thường nôm na gọi Lễ hội rước Vía bà Thiên Hậu là lễ hội Chùa Bà và miếu Bà Thiên Hậu được gọi là Chùa Bà. Có lẽ, vì người dân nhầm lẫn giữa Chùa, Đền và Miếu.

le-ruoc-ba-thien-hau-31b

Theo tôi tìm hiểu, Chùa là nơi truyền bá Phật giáo và thờ Phật. Đền là nơi thờ các vị Thánh hiển linh (như đền Quán Thánh, đền Bạch Mã) hoặc các nhân vật lịch sử có công với dân với nước và được tôn thánh (như đền Hùng, thờ các vua Hùng; đền Trần, thờ đức thánh Trần – tức là Quốc công Trần Hưng Đạo) còn miếu là nơi thờ Thần (các vị thần theo dân gian như Sơn Thần, Thổ Địa, Hà Bá) hoặc các nhân vật đặc biệt nào đó, song mất vào “giờ linh” nên thành thần (vì vậy mới có Miếu Cô, Miếu Cậu,…). Người dân miền Nam còn gọi Miếu là Miễn (Miễu Bà Chúa Xứ).

Giữa Đền và Miếu có thể có một chút nhầm lẫn do cách thức rước lễ, cúng bái, thờ phụng hơi giống nhau nhưng không thể nhầm Chùa với Đền/Miếu.

Ở trước cổng Miếu Bà, có 3 chữ Thiên Hậu Cung rất lớn, bên trong người ta ghi rõ ràng là Miếu Bà. Còn Miếu Bà vừa được xây dựng ở Thành Phố mới, người ta đắp nổi 4 chữ “Miếu Bà Thiên Hậu” ngay cổng ra vào. Cứ cho là người dân từ nhầm lẫn ban đầu đã gọi Miếu Bà là Chùa Bà, và thành nếp gọi, không thay đổi được nữa. Nhưng tôi thấy lạ là báo chí truyền thông cũng vô tư theo dân gọi sai, từ báo chính thống có uy tín tới báo lá cải. Thậm chí, ngay cả trang Du Lịch Bình Dương cũng thoải mái giới thiệu Lễ Hội Chùa Bà, và gọi ngay Miếu Bà Thiên Hậu trên thành phố mới là Chùa Bà Thiên Hậu. Trang duy nhất gọi đúng chính là trang Wikipedia.

Thật kỳ lạ…!

MỘT SỐ HÌNH ẢNH TẠI LỄ HỘI VÍA BÀ

4 giờ chiều, người dân và khách du lịch đổ về khu vực Miếu Bà để xem rước Kiệu.

le-ruoc-ba-thien-hau-1b

le-ruoc-ba-thien-hau-2b

Các đội Lân Sư Rồng chuẩn bị biểu diễn

le-ruoc-ba-thien-hau-3b

le-ruoc-ba-thien-hau-6b

Nhang đèn, vàng mã bán cạnh Miếu Bà.

le-ruoc-ba-thien-hau-4b

Nhang Đại – một trong 3 món lễ không thể thiếu khi vào hành lễ trong Miếu Bà.

le-ruoc-ba-thien-hau-7b

Ngoài trầu cau, vàng mã thì hoa sen, hoa huệ và cây thần tài (có người gọi là cây trường sinh) là 3 loại hoa được chuộng nhất trong mùa lễ hội này.

le-ruoc-ba-thien-hau-8b

le-ruoc-ba-thien-hau-9b

Chen nhau vào Miếu thắp hương, khấn lễ. Khách viếng có thể mua bao nhiêu hương tùy thích, đốt bao nhiêu hương bên ngoài cũng được, nhưng chỉ được phép cầm 1 cây vào bên trong Miếu, do không gian miếu quá hẹp, còn lượng khách và đèn nhang quá lớn.

le-ruoc-ba-thien-hau-11b

le-ruoc-ba-thien-hau-18b

Nơi đốt hương trong sân Miếu.

le-ruoc-ba-thien-hau-10b

Bàn thiên, nơi đặt lễ vật, nhang đèn, vàng mã…

le-ruoc-ba-thien-hau-12b

Thả chim phóng sanh, một tập tục không thể thiếu của người Hoa khi đi lễ Bà Thiên Hậu.

le-ruoc-ba-thien-hau-13b

le-ruoc-ba-thien-hau-14b

Chờ xem cộ (kiệu) trở về Miếu

le-ruoc-ba-thien-hau-23b

Múa Hẩu của người Hoa thuộc bang Phúc Kiến – Hẩu là con Kim Mao sư (sư tử lông vàng) là con thú chúa của loài thú. Múa Hẩu không có ông địa đi theo như múa Lân, Hẩu cũng không leo trèo vờn cầu giỡn đèn như Lân. Hẩu dẫn đầu đoàn rước với ngụ ý muốn xua đuổi hoặc răn đe những cái xấu, cái ác. (trích Wikipedia)

le-ruoc-ba-thien-hau-19b

Múa Hẩu, kèm theo phun lửa, theo sau là cờ phướn và Kiệu Bà.

le-ruoc-ba-thien-hau-20b

Xe hoa, có Đế Thiên, Đế Thích…

le-ruoc-ba-thien-hau-21b

Múa Rồng

le-ruoc-ba-thien-hau-22b

Múa Phụng – trên lưng Phụng có các ngọc nữ (do các em nhỏ người Hoa hóa trang)

le-ruoc-ba-thien-hau-24b

Đoàn Lân múa cuối buổi Lễ.

le-ruoc-ba-thien-hau-25b

Kết thúc lễ hội rước Kiệu Bà vào 6h chiều, 15 tháng Giêng.

le-ruoc-ba-thien-hau-26b

le-ruoc-ba-thien-hau-29b

le-ruoc-ba-thien-hau-30b

le-ruoc-ba-thien-hau-27b

Ghi chú:

Tôi dùng máy ảnh thông thường, ống kính 50 nên không thể chụp gốc rộng để lấy được toàn cảnh sự náo nhiệt, hoành tráng và rực rỡ của Lễ hội này. Dưới đây là một số link bài báo ảnh đăng về Lễ hội “chùa” Bà, ảnh đẹp, chất lượng tốt, vị trí chụp từ trên cao nên bao quát toàn cảnh.

Hàng chục nghìn người trẩy hội chùa Bà Bình Dương, báo Vnexpess.

Lễ hội rước kiệu Bà đầy màu sắc ở Bình Dương, báo Zing

Chùm ảnh biển người đổ về Bình Dương tham dự lễ rước chùa bà Thiên Hậu, Kênh 14.vn

   (chài ai, người ta rước kiệu Bà chứ ai rước “chùa” Bà mần chi…!!! 😀 )

Advertisements

Tác giả:

“Chẳng phải để trở thành nhà văn mà người ta phải viết. Viết là để lặng lẽ trở về, về với tình yêu thiếu vắng trong tất cả tình yêu” – Christian Bobin

6 thoughts on “Lễ hội rước kiệu Bà, Bình Dương

  1. Đầu năm được theo chân CF&S rước kiệu cảm thấy vui. Cái vụ Chùa, Đền, Miếu này chị cũng hay nhầm lắm em. Ảnh mang vô blog phải giảm size nhiều khi góc rộng cũng bị nén hà! Đùa thôi chứ em chụp đẹp lắm đó.

    1. Dạ, em ở đây 10 năm rồi mà năm nay mới đi coi lần đầu đó chị. Văn hóa vùng miền nơi nào cũng có nhiều điều thú vị để khám phá chị hen ^^

      Chuyện Chùa – đền – miếu -mạo, nhầm cũng bình thường vì dân mình cứ thấy có cúng kiếng thắp hương hành lễ là phần lớn gọi Chùa. Em xem một số Miếu ông ở chợ lớn, người ta cũng gọi Chùa Ông không à. Em chỉ thắc mắc, dân nhầm thì được, nhưng phương tiện truyền thông – tức là chuẩn mực về thông tin – cũng vẫn dùng nhầm mà không hề có ý tìm hiểu hay chỉnh sửa gì lại cả. Là họ quá ẩu, quá kém cỏi kiến thức, quá lười hay quá cầu toàn, không muốn chỉnh sửa???

    2. Hôm qua chị cũng thấy mấy bạn trên fb đưa tin lễ Chùa Bà (^_^). May đọc bài của em rồi nên hiểu họ viết sai… Chị nói thầm ở đây chút “Truyền thông, truyền tin hiện nay đều ở lò quote trước thêm tính thực tế sau” mà quote của người nhầm thì chữ thành nhọt là thường ý mà em :D…

    3. (cười)… thôi thì mình tự học, tự tìm hiểu, học hỏi vậy. Biết được cái gì, mình đỡ… sai cái đó, Chị hén… 🙂

  2. DVD chưa bao giờ được tham dự một lễ hội nào mặc dù rất thích (do nhiều lý do ngăn trở)… hy vọng là khi về hưu, DVD còn khỏe khỏe để thực hiện 😀
    DVD chúc CF&S tuần mới vui khỏe, an lành! 🙂

    1. Mỗi người đều có những cái khó riêng nên không làm được những điều mình mong muốn DVD hén. Mình chỉ biết chia sẻ thôi chứ không biết nói sao nữa…

      Mình hy vọng DVD luôn giữ được sức khỏe tốt để sau này thực hiện được những điều DVD mong muốn. 🙂

Đã đóng bình luận.