Nguyên Tiêu ăn bánh cốm ngò

banh-com-ngo-17cf

Bánh cốm ngò là món bánh trái đặc biệt của cộng đồng người Hoa ở khu vực miền Đông Nam Bộ, trong đó có Bình Dương. Hàng năm, cứ vào dịp Nguyên Tiêu (rằm tháng Giêng) người Hoa ở quanh khu vực Bình Dương thường đổ về thành phố Thủ Dầu Một để tổ chức lễ rước kiệu Bà Thiên Hậu, biểu diễn lân sư rồng, đi cà kheo, dâng đèn hoa, hóa trang diễu hành và làm bánh cốm ngò bán ngay trên đường phố.

Nghe nói, bánh cốm ngò là một nét văn hóa lâu đời đi cùng “không gian tiệm nước” đặc thù của người Hoa chợ lớn. “Tiệm nước”, hiểu nôm na là một quán ăn nhỏ bình dân, buổi sáng thường bán điểm tâm, có mì, hủ tiếu, bánh bao. Buổi chiều bán cà phê, trà và bánh ngọt. Tất nhiên, món bánh ngọt trứ danh đó chính là miếng bánh cốm ngò giòn tan, ngọt lịm, thơm mùi bột và mật mía. Tiệm nước không chỉ là cái… tiệm bán đồ ăn mà còn là một trung tâm văn hóa thu nhỏ, nơi người ta ghé qua để hỏi thăm thông tin bà con xa bạn bè gần hoặc tìm nhau uống miếng trà, ăn miếng bánh ngồi nói chuyện dân tình thế thái. Theo dòng di dân, “bánh cốm ngò” từ Sài Gòn chợ lớn lan tới các vùng sông nước miền Đông Nam Bộ, có mặt trong các buổi lễ lạc, cưới xin, giỗ chạp, cúng quẩy và dần trở thành một món ăn đặc biệt không thể thiếu trong ngày Tết Nguyên Tiêu.

Tôi có hỏi ông chủ một gánh bánh cốm ngò vì sao bánh cốm lại ngọt như vậy, ông cho biết người Hoa coi bánh cốm là một trong năm món lễ lạc tạo thành mâm “Ngũ Phúc” đầu năm, gồm có bánh pía, kẹo đậu phộng, mè láo, kẹo dẻo và bánh cốm ngò. Cả 5 món đều dùng ngũ cốc, mạch nha, trứng gà, đường mía làm nguyên liệu chính, với ý mong năm mới được vui vầy sum họp, no ấm, thắm thiết, an lành.

Để có thể làm bánh cốm nhanh, gọn ngay trên hè phố, các công đoạn chuẩn bị như nhồi bột, cán sợi, chiên qua đã được làm trước ở nhà. Tới lễ hội, người ta chỉ còn biểu diễn tại chỗ những công đoạn cuối cùng. Bánh cốm có giòn lâu, thơm ngon hay không phụ thuộc rất nhiều vào cách nhồi bột, chiên bánh, ngào đường, thêm hương liệu. Để phù hợp thị hiếu, bánh cốm ngò đã bớt đường, bớt mật. Ngoài bánh truyền thống còn có bánh chay hoặc biến tấu chút đỉnh, thêm sầu riêng, sữa tươi, cốt dừa để làm tăng độ béo, thêm lá dứa, vani, cà phê, nho khô, dâu tây để tăng hương vị.

Tôi không hỏi kỹ nguyên liệu làm bánh cốm vì hiểu đó là bí quyết làm ăn của người ta nên chỉ hỏi chuyện mấy câu rồi xin đứng lại xem làm bánh, chụp hình.

banh-com-ngo-2cf

Dầu được đun rất nóng, sau đó thả cọng bột mì  đã sơ chế vào

banh-com-ngo-4cf

Cọng mì đã nở đủ độ, vàng giòn thì dùng vợt vớt ra

banh-com-ngo-5cf

Cọng mì đã chiên giòn được trữ rất nhiều, chờ làm cốm

banh-com-ngo-6cf

Đường, mạch nha, mật ong và nước được nấu lên, gọi là thắng nước đường

banh-com-ngo-8cf

Trong khi chờ nước đường “tới” thì  chuẩn bị khuôn

banh-com-ngo-9cf

Đường đã tới, sánh, chạy vân và tỏa mùi đường thắng rất thơm

banh-com-ngo-10cf

Cho cốm đã chiên giòn vào nước đường, xào thật nhanh tay trên chảo cho cốm ngấm đường hoàn toàn

banh-com-ngo-11cf

Đổ cốm đã ngào ra khuôn, dùng chày ém chặt để cốm dính vào nhau

banh-com-ngo-12cf

Dùng thanh gỗ dẹp cà thật đều để cốm phẳng, sát vào thành khuôn

banh-com-ngo-13cf

Rải đều ngò rí đã cắt nhuyễn lên mặt cốm

banh-com-ngo-14cf

Dùng thước chia cốm thành những phần đều nhau

banh-com-ngo-16cf

Tách cốm thành miếng, cho vào túi

Nghe tiếng chào mời, tiếng bán mua, tiếng chúc nhau năm mới an khang, tốt lành bằng cả tiếng Hoa, tiếng Việt. Nhìn giọt mồ hôi lấp loáng trên ngực, trên trán những thanh niên đang cần mẫn sên đường đóng bánh. Ngắm nụ cười thoải mái rạng rỡ của người bán người mua… Tôi chợt vân vi.

Thật ra, ở đâu thì người dân cũng mong được an ổn để mưu sinh, lập nghiệp và mưu cầu no ấm, hạnh phúc, thuận hòa. Và, dù có thế nào đi nữa, ta cũng chỉ bài xích một chế độ, một chính sách, một mối quan hệ chứ không ai bài xích một dân tộc hay một nền văn hóa có nhiều nét đẹp cổ truyền.

Biết thế, nhưng vẫn không thể gạt hết những vướng víu, cách ngăn trong lòng…!

Advertisements

5 thoughts on “Nguyên Tiêu ăn bánh cốm ngò

    • Mình nghĩ chắc hồi bé DVD cũng từng ăn cái bánh này rồi chứ hén, vì nó là món bánh bán đầy cổng trường, cùng với bỏng gạo, bỏng ngô, kẹo mè, kẹo cau đấy…

  1. Một món bánh kì công mà chỉ để ăn vặt, cám ơn CF! Ngày xưa chị có cô bạn người Hoa, nhà cô ấy chuyên làm các loại bánh người Hoa gọi là ăn dặm, trong đó có laoị bánh này, em làm chị nhớ đến cô ấy lắm. Chị thích câu kết của em: “Và, dù có thế nào đi nữa, ta cũng chỉ bài xích một chế độ, một chính sách, một mối quan hệ chứ không ai bài xích một dân tộc hay một nền văn hóa có nhiều nét đẹp cổ truyền.”

  2. DVD chúc mừng ngày 08/3 ! 🙂

    Chúc CF&S luôn vui khỏe, hạnh phúc, thành công và an lành!
    Nhận được thật nhiều lời chúc mừng và quà tặng trong ngày hôm nay!
    :)

Bình luận đã bị đóng.